(29/12/2010) - Năm 2010, ở Bình Thuận, thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, đầu vụ hè thu gặp hạn gay gắt ở các huyện từ Hàm Thuận Nam trở vào, giữa vụ lũ lụt hoành hành ở Bắc Bình, Tuy Phong và hiện nay hạn hán đang trở lại ở các huyện Đức Linh, Tánh Linh. Thời tiết thất thường là tác nhân đáng kể gây ra nhiều loại sâu bệnh hại lúa gia tăng. Tuy nhiên nhờ phòng trừ tốt, nên rầy nâu gây hại cho lúa giảm mạnh. Năm 2010 chỉ còn 69.907 lượt ha nhiễm bệnh, giảm 50% so năm 2009. Đáng mừng bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá không xảy ra, trong khi các tỉnh giáp ranh hoặc gần với Bình Thuận như Lâm Đồng, TP Hồ Chí Minh đã xảy ra bệnh VLLXL. Tuy vậy các loại sâu bệnh hại khác lại gia tăng về số diện tích nhiễm bệnh và mức độ gây hại.

Rầy nâu giảm mạnh nhờ khoanh vùng dập dịch và phòng trừ kịp thời

Xét theo từng vụ trong năm, rầy nâu thường gây hại mạnh ở vụ đông xuân. Bởi vào cuối tháng 1 và đầu tháng 3 hàng năm, rầy nâu thường di trú phát tán mạnh, nên diện tích lúa đông xuân 2009 - 2010 toàn tỉnh nhiễm rầy 19.597 lượt ha, cao nhất trong 3 vụ. Đáng chú ý mật số rầy nâu trên các vùng lúa Đức Linh, Tánh Linh và Tuy Phong khá cao, từ 3.000 - 5.000 con/m2 liên tục trong nhiều tuần. Cá biệt ở xã Phong Phú (Tuy Phong) mật số rầy lên đến 8.000 - 10.000 con/m2, đã gây cháy rầy cục bộ 5% diện tích. Tuy nhiên nhờ phát hiện và chỉ đạo kịp thời của chi cục và các trạm BVTV; bên cạnh sự hỗ trợ của tỉnh về thuốc bảo vệ thực vật, nên các huyện Đức Linh, Tánh Linh, Tuy Phong đã khoanh vùng dập dịch hiệu quả cho gần 3.900 ha, ngăn chặn sự bùng phát của rầy nâu trong vụ đông xuân và lây lan sang các vụ khác. Nhờ đó vụ hè thu và mùa không có diện tích nhiễm rầy nặng gây hại cho lúa.

Các sâu bệnh khác gia tăng ngoài yếu tố thời tiết còn là cách chăm bón

Năm 2010 bệnh đạo ôn lá gây hại nặng nhất là vụ hè thu và mùa. Tổng diện tích nhiễm đạo ôn lá là 17.945 ha, trong đó nhiễm bệnh từ trung bình đến nặng là 3.545 ha, tăng 1.468 ha so năm trước. Đây là một trong những đối tượng sâu bệnh gây hại nguy hiểm và rất khó phòng trừ; bởi nấm gây bệnh luôn kháng thuốc và nhanh chóng tạo ra những nòi mới gây hại có tính chất nghiêm trọng hơn nòi cũ. Bệnh phát triển không những ở những vùng khô hạn, thời tiết sáng se lạnh có sương mù, mà gần đây bệnh còn gây hại mạnh ở những vùng ruộng trũng thấp, thời tiết ẩm ướt, mưa nhiều. Đặc biệt dễ mắc bệnh trên những chân ruộng gieo dày (gieo từ 150 - 200 kg), bón phân dư đạm. Năm 2010 đã gây cháy đạo ôn lá trên 1.000 ha, làm giảm mạnh năng suất. Bệnh đạo ôn cổ bông trên lúa cũng đã xuất hiện nhiều với diện tích nhiễm bệnh 4.518 ha. Đáng lưu ý năm 2009 chỉ nhiễm bệnh cổ bông mức độ nhẹ, năm nay xuất hiện nhiễm bệnh mức độ trung bình gần 1.200 ha, gây hại nhiều nhất ở vụ mùa (mùa mưa). Đáng ngại nhất là bệnh sâu cuốn lá ngày càng gia tăng, năm 2010 đã có 28.304 ha bị nhiễm, tăng hơn gấp 3 lần diện tích so năm trước. Nhiễm bệnh phân bổ với mật số cao trong phạm vi toàn tỉnh, gây hại từ lúa bắt đầu đẻ nhánh đến đòng trổ. Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu cũng do thời tiết thất thường, ngoài ra còn là cách chăm bón và phòng trừ sâu bệnh không đúng và không kịp thời, nhất là sạ dày.

Năm 2011, theo dự báo tình hình thời tiết sẽ tiếp tục diễn ra ngày càng bất lợi. Do đó đòi hỏi ngành nông nghiệp cần nâng cao, chủ động hơn nữa chất lượng dự tính, dự báo về các loại sâu bệnh gây hại lúa, đồng thời mở rộng tập huấn, tuyên truyền và hướng dẫn kỹ thuật phòng trừ bệnh cho nông dân. Bên cạnh bà con nông dân cần thường xuyên thăm đồng để chủ động phát hiện sâu bệnh và phòng trừ bệnh đúng cách theo khuyến cáo.